Estonian CIT, also known as corporate income tax in the form of a lump sum on company income, is a solution that allows corporate income tax to be paid only at the moment of profit distribution. This system also eliminates the need for advance income tax payments.
Estonian CIT originates from an innovative tax system introduced in Estonia in 2000. The aim of this model was to support economic growth by encouraging companies to reinvest profits back into the business instead of distributing them as dividends, i.e., profit payouts to shareholders. This tax model quickly proved successful in Estonia, contributing to the rapid development of the local economy and enhancing the competitiveness of Estonian companies in the international market. Inspired by Estonia's success, the Polish government introduced a similar solution in 2021, intending to support the growth of small and medium-sized enterprises and simplify the tax system. Since the introduction of Estonian CIT in Poland, the number of companies opting into this system has gradually increased. Here is the data for each year:
- In 2021, the first year of the Estonian CIT system in Poland, 425 companies joined the system.
- In 2022, the second year of the Estonian CIT system, the number of companies using it increased significantly, with 8,681 firms joining. This rise in interest was partly due to greater awareness among entrepreneurs about the benefits of this system and the changes introduced in 2022, which eased the conditions for joining the Estonian CIT.
- In 2023, the number of companies using the Estonian CIT system grew even further, with an estimated 14,735 firms joining this tax model. The increased interest can be attributed to the continued promotion of the system and the simplification of entry requirements, making the Estonian CIT more accessible to small and medium-sized enterprises.
- At the beginning of 2024, 1,718 companies joined the Estonian CIT system, representing a significant decrease compared to the start of the previous year. A total of 15,907 companies are currently using this form of taxation, according to data from the Ministry of Finance.
These numbers show that the Estonian CIT is gradually gaining popularity among Polish entrepreneurs, who see it as an attractive form of taxation that encourages reinvesting profits in the growth of their businesses. However, it still accounts for only about 2% of companies. According to experts, this limited interest is due to a lack of clear regulations and a general lack of trust in state authorities.
Percentage Rates
The effective tax rate (which includes both the corporate profit tax and the shareholder dividend tax) will be lower than with the traditional CIT. For small taxpayers, it will be only 20% instead of 26.29%, and for others, it will be 25% instead of 34.39%. As you can see, this is a very advantageous tax solution.
Jakie warunki musi spełnić firma, by korzystać z CIT-u estońskiego?
- Forma prowadzenia działalności – pierwszy warunek, jaki musi zostać spełniony, to forma prowadzenia działalności gospodarczej. Estoński CIT przeznaczony jest dla takich form prawnych jak: spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjne, proste spółki akcyjne, spółki komandytowe oraz spółki komandytowo-akcyjne.
- Przychody operacyjne – kolejnym warunkiem do spełnienia jest, że co najmniej 50% przychodów spółki musi pochodzić z działalności operacyjnej, czyli z podstawowej działalności gospodarczej firmy. Przychody pasywne, takie jak odsetki, dywidendy, z części odsetkowej raty leasingowej, z poręczeń i gwarancji, z praw autorskich lub praw własności przemysłowej, w tym z tytułu zbycia tych praw, ze zbycia i realizacji praw z instrumentów finansowych, z transakcji z podmiotami powiązanymi – w przypadku gdy w związku z tymi transakcjami nie jest wytwarzana wartość dodana pod względem ekonomicznym lub wartość ta jest znikoma. Ma to na celu zapewnienie, że CIT estoński jest wykorzystywany przez firmy, które aktywnie prowadzą działalność gospodarczą.
- Zatrudnienie – Spółka musi zatrudniać co najmniej 3 pracowników na podstawie umowy o pracę – tutaj musimy pamiętać, iż zatrudnienie analizujemy w przeliczeniu na pełne etaty, (przez co najmniej 300 dni w roku podatkowym, chyba, że rok podatkowy jest krótszy niż rok kalendarzowy, wówczas zatrudnienie musi trwać przez 82% tego czasu). Oznacza to, że możemy również podpisać umowy z sześcioma osobami, które będą na połowie etatu, itd. Konieczne jest tutaj przynajmniej minimalne wynagrodzenie. Mniejsze wymagania są dla małych podatników, tutaj wymóg jest 1 osoby zatrudnionej w pierwszym roku estońskiego CIT-u przez okres 300 dni lub 82% skróconego roku podatkowego, ale już od drugiego roku podatkowego w tej formie opodatkowania firma musi zatrudniać 3 pracowników na zasadach wyżej określonych. Podatnicy rozpoczynający działalność gospodarczą w pierwszym roku nie muszą zatrudniać, ale już w następnym tak, aż do osiągnięcia limitu 3 pracowników w czwartym roku podatkowym estońskiego CIT. Temat jest dość skomplikowany, tutaj warto wesprzeć się opinią doradcy podatkowego.
- Prosta struktura właścicielska – Udziałowcami spółki mogą być wyłącznie osoby fizyczne (nieposiadające praw majątkowych związanych z prawem do otrzymania świadczenia jako założyciele (fundatorzy) lub beneficjenci fundacji lub innego podmiotu albo stosunku prawnego o charakterze powierniczym, z wyjątkiem fundatorów i beneficjentów fundacji rodzinnej).
- Brak udziałów (akcji) w kapitale innej spółki – Kolejny wymóg to nieposiadanie udziałów w kapitale innej spółki oraz uczestnictwo w funduszach inwestycyjnych.
- Sprawozdania finansowe – Sprawozdania nie mogą być sporządzane według MSF (Międzynarodowe Standardy Rachunkowości).
- ZAW-RD – Ostatnim warunkiem do skorzystania z CIT-u estońskiego jest złożenie przez podatnika zawiadomienia o wyborze formy opodatkowania na formularzu ZAW-RD do Naczelnika Urzędu Skarbowego, najpóźniej do 31 stycznia danego roku.
Kiedy nie warto wchodzić na CIT estoński?
Mimo odroczenia momentu opodatkowania do chwili wypłaty zysku oraz niższej efektywnej stawki podatku, ryczałt od dochodów spółek nie zawsze będzie najlepszym rozwiązaniem. CIT klasyczny może okazać się bardziej korzystnym rozwiązaniem w przypadku rozliczania straty z lat ubiegłych. Daje to bowiem możliwość rozliczenia straty przez 5 lat, podczas gdy CIT estoński jedynie przez 2 lata. Tyczy się to także sytuacji wystąpienia ewentualnych strat w przyszłości. CIT estoński, w odróżnieniu do klasycznego, nie da nam możliwości pomniejszenia podstawy opodatkowania w przypadku straty, gdy wystąpi ona po wejściu na ryczałt. Kolejną kwestią są ulgi podatkowe. Nie mają one zastosowania w przypadku CIT-u estońskiego. Może się zatem okazać, że pomimo niższej efektywnej stopy opodatkowania, obciążenia podatkowe będą wyższe niż w przypadku CIT-u klasycznego.
Ukryte zyski
Pojęcie ukrytych zysków zostało zdefiniowanie w ustawie o CIT. To pojęcie jest czymś innym niż dywidenda, świadczenia dokonane na rzecz udziałowców/akcjonariuszy lub podmiotów powiązanych bezpośrednio lub pośrednio ze spółką lub z tymi udziałowcami/akcjonariuszami. Ustawodawca zdefiniował ukryte zyski oraz wskazał przykładowy (otwarty) katalog czynności i zdarzeń, które mogą być ukrytym zyskiem między innymi:
- kwota pożyczki (kredytu) udzielonej przez spółkę udziałowcowi, akcjonariuszowi albo wspólnikowi,
- odsetki, prowizje, wynagrodzenia i opłaty od pożyczki (kredytu) udzielonej spółce przez ww. podmioty (ale sama kwota pożyczki udzielonej spółce przez wspólnika ukrytym zyskiem nie jest),
- wydatki na reprezentację,
- darowizny (od spółki do wspólnika),
- użytkowanie samochodów na cele mieszane.
Estoński CIT niewątpliwie przynosi liczne korzyści dla firm, zwłaszcza tych, które są skoncentrowane na reinwestowaniu zysków i dążą do dynamicznego rozwoju. Dzięki odroczeniu momentu opodatkowania do chwili wypłaty zysku, przedsiębiorcy zyskują większą swobodę w zarządzaniu finansami swojej firmy, co może przełożyć się na zwiększenie konkurencyjności i innowacyjności na rynku. Jednakże, jak w przypadku każdej formy opodatkowania, estoński CIT wiąże się również z pewnymi zagrożeniami. Przede wszystkim, firmy, które planują rozliczać straty z lat ubiegłych lub korzystać z ulg podatkowych, mogą napotkać na trudności w osiągnięciu spodziewanych oszczędności podatkowych. Ponadto niejasności w przepisach oraz konieczność spełnienia wielu warunków formalnych mogą stanowić barierę dla części przedsiębiorców, szczególnie tych, którzy nie mają doświadczenia w bardziej skomplikowanych formach opodatkowania. Ostateczny wybór między CIT-em estońskim a klasycznym modelem opodatkowania powinien więc być dobrze przemyślany i dostosowany do specyfiki oraz planów rozwojowych firmy. Warto skonsultować się z doradcą podatkowym, aby dokonać optymalnego wyboru, który będzie odpowiadał długoterminowym celom przedsiębiorstwa i minimalizował ryzyko nieprzewidzianych komplikacji.
Przykład dla małego podatnika, między CIT-em estońskim a klasycznym
Estoński CIT – zysk do opodatkowania 1 mln, stawka 10% podatku CIT, opodatkowanie wspólnika i wypłata dywidendy wychodzi następująco
Opodatkowanie spółki:
- zysk brutto 1 mln
- estoński CIT 10% – kwota podatku 100 tys
Opodatkowanie wspólnika – wypłata dywidendy:
- – wypłacony zysk 1 mln,
- -podatek od dywidendy 19% – 190 tys.
- – pomniejszenie podatku 90 % – 90 tys.
- – podatek od dywidendy po zmniejszeniu – 100 tys.
- – całkowity podatek 200 tys., czyli 20 % podatku całkowitego
Klasyczny CIT – zysk do opodatkowania 1 mln, stawka 9% podatku CIT, poniżej zestawienie jak została opodatkowana dywidenda dla wspólnika
Opodatkowanie spółki:
- zysk brutto (do opodatkowania) 1 mln
- podatek CIT 9% – 90 tys. podatku
- zysk do wypłaty 910 tys.
Opodatkowanie wspólnika – wypłata dywidendy:
- wypłacony zysk, czyli 910 tys.
- podatek od dywidendy 19% – 172,9 tys.
- całkowity podatek 262,9 tys., czyli 26,29% podatku realnego
Przykład dla dużego podatnika, między CIT-em estońskim a klasycznym
Estoński CIT – zysk do opodatkowania 1 mln, stawka 20% podatku CIT, opodatkowanie wspólnika i wypłata dywidendy wychodzi następująco
Opodatkowanie spółki:
- zysk brutto 1 mln
- estoński CIT 20% – kwota podatku 200 tys.
Opodatkowanie wspólnika – wypłata dywidendy:
- wypłacony zysk 1 mln
- podatek od dywidendy 19% – 190 tys.
- pomniejszenie podatku 70 % – 140 tys.
- podatek od dywidendy po zmniejszeniu – 50 tys.
- całkowity podatek 250 tys., czyli 25 % podatku całkowitego
Klasyczny CIT – zysk do opodatkowania 1 mln, stawka 19% podatku CIT, poniżej zestawienie jak została opodatkowana dywidenda dla wspólnika
Opodatkowanie spółki:
- zysk brutto (do opodatkowania) 1 mln
- podatek CIT 19% – 190 tys. podatku
- zysk do wypłaty 810 tys.
Opodatkowanie wspólnika – wypłata dywidendy:
- wypłacony zysk – 810 tys.
- podatek od dywidendy 19% – 153,9 tys.
- całkowity podatek 343,9 tys., czyli 34,39% podatku realnego